🦋 همیشه شعر به راه و قافیه خوب است 🦋

خنک آن باد که از خاکِ درِ جانان است
که دل‌ افروز وُ فرح‌ بخش وُ عبیرافشان است

کافرم گر زِ تو با لعبتِ چین پردازم
کان‌ که را یار تویی خانه نگارستان است

زیرِ آن زلفِ سیه چهرِ جهان‌ آرایی‌ ست
آفتابی‌ ست که در پردۀ شب پنهان است

مفلسم لیک تهی نیستم از عشقْ کنار
یا تویی یا که سرشکم گهرِ دامان است

حاش لله که زِ دِل کس ببَرَد مهرِ توام
عِشق نبْوَد که نه آمیزشِ او با جان است

چاکِ دِل را نکند سوزنِ فولادْ رفو
غمزه چون تیر زند بخیه‌ گرش مژگان است

بهتر آن‌ است که سودایِ دگر گیرد پیش
پیشِ زُلفِ تو دِلی‌ را که سرِ سامان است

تو به‌ این حُسن و لطافت نروی از دلِ ما
یوسف از جُرمِ نکویی‌ ست که در زندان است

گر کُشی ور بنوازی چه بر آید زِ وصال
پادشاهیّ وُ به مملوکِ خودت فرمان است 🌷

بلبلی برگِ گُلی خوش رنگ در منقار داشت¹ *
و اندر آن برگ وُ نوا خوش ناله‌ هایِ زار داشت

گفتمش در عینِ وصل‌، این ناله وُ فریاد چیست؟
گفت ما را جلوهٔ معشوق در این کار داشت

یار اگر ننشست با ما نیست جای اعتراض
پادشاهی کامران بود، از گدایی عار داشت

در نمی‌ گیرد نیاز وُ نازِ ما با حُسنِ دوست
خُرَّم آن کز نازنینان‌، بختِ برخوردار داشت

خیز تا بر کِلکِ آن نقاش‌، جان افشان کنیم
کاین همه نقشِ عجب در گردشِ پرگار داشت

گر مریدِ راهِ عشقی فکرِ بدنامی مکن
شیخِ صَنعان خرقه رهنِ خانهٔ خَمّار داشت

وقتِ آن شیرین قلندر خوش که در اَطوارِ سیر
ذکرِ تسبیحِ مَلَک در حلقهٔ زُنّار داشت

چشمِ حافظ زیرِ بامِ قصرِ آن حوری سرشت
شیوهٔ جَنّاتُ تَجری تَحتِهَا الاَنهار داشت 🌷

پ.ن:

۱. نقل شده است شبی ناصرالدین شاه با دیوان «حافظ» تفالی می زند با شعرِ معروفِ بلبلی برگِ گُلی خوش رنگ در منقار داشت، و اندر آن برگ وُ نوا خوش ناله‌ هایِ زار داشت. روبرو می شود، از شُعرا و اُدبا تفسیرِ شعر را جویا می شود امّا هیچ یک از شعرا جواب قانع کننده یی نمی دهند، لکن بِه شاه می گویند امروز «وصال شیرازی» سرآمدِ تمامِ شُعرا و اُدبا می باشد، تفسیرِ این شعر را از او سئوال کنید..

شاه به این منظور قاصدی را بِه شیراز روانه می کند، زمانی قاصد پیغامِ شاه را بِه «وصال» می رساند که قرآنِ خطّی بسیار نفیسی از او مفقود شده بود، بِه هر حال با پریشانیِ خاطر این اشعار را «فی البداهه» می سراید. شاعر در بیتِ پنجمِ این غزل کلماتِ بلبلی، برگِ گُلی را که مطابقِ حروفِ ابجد با سیصد و پنجاه و شش برابر است، با کلماتِ علی و حسن و حسین تطبیق داده است.

صاحبا در حالتی کاین بنده را غَم بسیار داشت
یادم آمد کز سوالی، کآن جناب اصرار داشت

در خصوصِ شعرِ حافظ زانکه فرمودی بِه من
بلبلی برگِ گُلی خوش رنگ در منقار داشت

فکرِ بسیاری نمودم، لیک معلومم نشد
زانکه در شعرش نشان اسرارها بسیارها داشت

نیمه شَب غواص گردیدم بِه بحرِ ابجدی
تا ببینم این صدف، آیا چِه دُرّ در بار داشت

بلبلی، برگِ گُلی، شد سیصد و پنجاه و شش*
با علی و با حسین و با حسن معیار داشت

برگِ گُل سبز است، او دارد نشانی از حسن*
زان که در وقتِ وفاتش، سبزی رُخسار داشت

گُل خودش سُرخ است، او دارد نشانی از حسین*
چون که در وقتِ شهادت، عارضِ گلنار داشت

بلبلی باشد علی و از فراقِ این دو گُل*
روز وُ شب در سینه اش او نالۀ بسیار داشت

این حسابِ ابجدی وُ این حسابِ رؤیتی
مدعی بر گو ببینم این کدام انکار داشت

در حقیقت شعرِ حافظ خوب سنجیدی «وصال»
پای بندی در معانی گو که این انکار داشت 🌷

داده چشمانِ تو در کُشتنِ ما دست بِه هم
فتنه برخاست چو بنشست دو بَد مست بِه هم

هر یک ابرویِ تو کافی‌ ست پی‌ِ کُشتنِ من
چِه کنم با دو کماندار که پیوست بِه هم

شیخِ پیمانه‌ شکن توبه بِه‌ ما تلقین کرد
آه از این توبه وُ پیمانه که بشکست بِه هم

دو بناگوشِ تو شد سبز وُ مرا روز سیاه
تیره آن‌ روز که این هر دو دهد دست بِه هم

عقلم از کارِ جهان رو بِه پریشانی داشت
زُلفِ او باز شد وُ کارِ مرا بست بِه هم

مرغِ دِل زیرک وُ آزادی از این دام محال
که خمِ گیسویِ او بافته چون شست بِه هم

هر دو ضد را بِه‌ فسون رام توان کرد وصال
غیرِ آسودگی وُ عِشق که ننشست بِه هم 🌷

پ.ن:

صحبتِ گرم من وُ آن بتِ سرمست بِه هم
خوش بهشتی‌ ست اگر زود دهد دست بِه هم

دست بُردم بِه دلِ خسته که تیرش بکشم
تیرِ دیگر زد وُ خوش دوخت دِل وُ دست بِه هم (مسیح کاشانی) 🖤

پ.ن۲:

از دوریَت ای تازه گُلِ باغِ مُراد
چون غنچۀ چیده خنده‌ام رفته زِ یاد

گریان چو پیالۀ پُرَم در کَفِ مَست
نالان چو سبویِ خالی‌ ام در رَهِ باد (الهی‌ اسد آبادی، میر الهی) 🖤

نتوان نوشت قصۀ درد وُ مصیبتش؛ ور می توان زِ غصه هزاران رساله کرد. 🕯

پ.ن:

آه از این آهَنگ ..

بیا که دیدۀ غمدیده آرزویِ تو دارد*
بِه رهگذار سِتاده‌ ست وُ جست‌ وُ جویِ تو دارد

روانِ من بِه مَه وُ سال، اشتیاقِ تو ورزد*
زبانِ من بِه شَب وُ روز، گفت‌ وُ گویِ تو دارد

بِه هر دِلی نبُود منزلِ وفا وُ محبَّت
بسی بگشتم؛ این باده را سبویِ تو دارد

بِه بویِ مویِ تو دائم بنفشه بویم وُ لیکن
کجا بنفشۀ این باغ، بویِ مویِ تو دارد؟

بِه راهِ بادِ سحر هر نفس نشینم وُ شادم
بِه این امید که گاهی گذر بِه کویِ تو دارد

بِه هرکه می‌ نگرم، باشد آرزویِ وصالش
بِه جُز وصال که پیوسته آرزویِ تو دارد 🌷

‏شد در شکوۀ ما، با سرِ گیسویِ تو باز
شبِ وصل است بسی کوته وُ این قصه دراز

پرِ من باز ولی، رفته زِ یادم پرواز
من که پرواز ندانم، چِه کنم با پرِ باز

گر بِه رویم، همه درهایِ خوشی بندد چرخ
هیچ غَم نیست، اگر هست درِ میکده باز

گفتمش با غمِ هجران چِه کنم؟ گفت: بسوز*
گفتمش چارۀ این سوز بِگو؟ گفت: بساز

همه گویند که پروانه بود عاشقِ شمع
عاشِق کیست بگو شمع بِه این سوز وُ گداز 🌷

دهانِ تنگِ تو طبعِ چشمۀ جان گفت
ندیده را بِه از این هیچ وصف نتوان گفت

خضر اشاره بِه زُلفِ تو کرد وُ آن لبِ نوش
نشانه ای که زِ ظلمات وُ آبِ حیوان گفت

بتان چو جان وُ تو جانِ بتانی از خوبی*
درست گفت تو را هر که جانِ جانان گفت

بخواب زُلفِ تو دیدم بِه بندِ عِشق شدم
برغمِ عقل که آن خواب را در پریشان گفت

نیازمندیِ خود بود وُ بی وفاییِ گُل
حکایتی که سحر بلبلِ خوش الحان گفت

طبیبِ شهر که هر دردی را دوائی گفت
بِه دردِ عِشق نداند کسی چِه درمان گفت 🌷

خرمنِ گُل دیدم، آغوشِ توام آمد بیاد
از لبِ ساغر، لبِ نوشِ توام آمد بیاد

در فروغِ ماه دیدم سایۀ بیدی بر آب
سایۀ مویِ تو بر دوشِ توام آمد بیاد

غوطه زن تا در میان آب شد قوئی سپید
شانه هایِ پرنیان پوشِ توام آمد بیاد

آب میشد شبنمی بر برگهایِ لاله ای
لاله لبهایِ مینوش توام آمد بیاد

تا هلالِ ماه دیدم بر پرندِ آسمان
حلقۀ مو بر بناگوشِ توام آمد به یاد

در میانِ باغ تا کی شد بِه هر سو چنگ زن
تازه جو طبعِ سبک جوشِ توام آمد بِه یاد

در بهاران لانۀ آشفته ای دیدم بِه باغ
عهدِ از خاطر فراموشِ توام آمد بِه یاد

درمیانِ خرمنِ گُل، بال زد پروانه ای
سر نهادن ها، در آغوشِ توام آمد بیاد 🌷

نیست در سودایِ زُلفش، کارِ من جُز بی قراری
ای پریشان طرّه تا چندَم، پریشان می گُذاری؟

یار، دِل سخت است یا من سست بختم؟ می ندانم
این قدَر دانم که از زُلفش، مرا نگشود کاری

عُمرِ من، جانِ عزیزی، لیک دایم در گُریزی
جانِ من، عُمرِ درازی، لیک دایم در گُذاری

آفتابا، از درِ میخانه مگُذر، کاین حریفان
یا بِنوشندت که جامی، یا بِبوسندت که یاری

ای بِه هم پِیوسته ابرو، رحم کُن بر دِل دونیمی
ای بِه هم بِشکسته گیسو، رحم کُن بر بی قراری

با خیالِ روزِ وصلت، در شبِ هجران ننالم
در خزان دارم، بِه یادِ رویِ زیبایت بهاری 🌷

داد چشمانِ تو در کُشتنِ من دست بِه هم
فتنه برخاست چو بنشست دو بد مست بِه هم

هر یِک ابرویِ تو کافی است پیِ کُشتنِ من
چِه کُنم با دو کماندار که پیوست بِه هم؟

شیخِ پیمانه شکن، توبه بِه ما تلقین کرد
آه از این توبه وُ پیمانه که بشکست بِه هم

عقلم از کار جهان رو بِه پریشانی داشت
زُلفِ او باز شد وُ کارِ مرا بست بِه هم

مرغِ دِل زیرک وُ آزادی از این دام، محال
که خمِ گیسویِ او بافته چون شست بِه هم

دست بُردم که کشم تیرِ غَمش را از دِل*
تیر دیگر زد وُ بردوخت دِل وُ دست بِه هم

هر دو ضد را بِه فسون جمع توان کرد وصال
غیرِ آسودگی وُ عِشق که ننشست بِه هم 🌷