🦋 همیشه شعر به راه و قافیه خوب است 🦋

🟦 سه قرن بعد از رحلت پیامبر اسلام (ص) شهر قرطبه یک میلیون جمعیّت، ۸۰ مدرسه عمومی و کتابخانه ای ۶۰۰/۰۰۰ جلد کتاب خطی داشت و زبانِ عربی، زبانِ علمیِ جهان شده بود. در این هنگام، اشاعۀ علم، از نو شروع شد، زکریا رازی (۸۵۰-۹۲۳) مرض آبله و همکارِ او ابوالقاسم زهراوی (۹۱۳-۱۰۰۳) سلعه و امراضِ ستونِ فقرات را کاملا توصیف کردند.

🟥 ابن سینا (۹۸۰-۱۰۳۷) دانشِ طب را در جهان اسلامی رونقی بِه سزا بخشید، یکی از پادشاهانِ کاستیل که آب آورده بود، برای معالجه به شهرِ قرطبه نزدِ دشمنانِ خود رفت. ابن سینا در قرونِ جدیده و ابن رشد اندلسی (۱۱۲۰-۱۱۹۸) در اواخرِ وسطی در غرب شهرت فراوان داشتند، اقوامِ اروپایی، خود را در اطلاع بر آثارِ ارسطو مدیونِ ابن رشد می دانند. زکریا رازی و جابر بن حیان در شیمی و کیمیاگری کوشش فراوان کردند، با این که بِه تهیه طلا توفیق نیافتند، ولی خواصِ حَلّال اسید سولفوریک را کشف کردند و‌ آلیاژ ها و ملقمه هایِ مختلف به وجود آوردند و زکریا رازی غیر از موفقیت های پزشکی و فلسفی بِه ساختنِ الکل نیز توفیق یافت.

🟪 دانشمندانِ جهان اسلام به خصوص ایرانیان، که جانشین آخرین دانشمندانِ یونان و اسکندریه بودند، همراه با کیمیاگری به نجوم و ستاره شناسی نیز اهمیّتِ فراوان دادند و‌ خلفا برای اطلاع از تقدیر و سرنوشتِ خاصِ خود، رصد خانه های بزرگ و با شکوهی بنا نهادند.

پ.ن:

ابوموسی جابر بن حیان ایرانی (متولد ۷۲۱ میلادی در توس - متوفی ۸۱۵ میلادی در کوفه) دانشمند و کیمیاگر و فیلسوفِ مسلمانِ ایرانی بود. جابر بن حیان از جهتِ سیاسی و مذهبی شیعی بود. در بخشِ کیمیاگری و شیمی جابر بن حیان خدماتِ بسیاری به جامعه علمیِ دنیا رسانده است. برایِ مثال اسید نیتریک، اسید نیترو هیدرولیک، زیت الزاج «اسید کبریتیک»، سنگِ جهنم «نیترات نقره»، نمکِ باروت «کربنات پتاسیم»، زاج سبز، شنگرف و .. را جابر بن حیان درست کرد. منبع: تمدن اسلامی در عصر عباسیان، دکتر محمد کاظم مکی، ترجمه دکتر محمد سپهری۱۳۹۲، مرکز تحقیق و توسعه علوم اسلامی، ص۳۴۹

پ.ن۲:

این تصویر یک تمبر متعلق به یک شرکت دارویی فرانسوی در سال 1929 هست که جابر بن حیان شیمیدان ایرانی رو به تصویر کشیده است. جابر بن حیان یکی از صدها شاگردانِ امام صادق (ع) و از بزرگترین متخصصان علومِ طبیعی و پدرِ شیمیِ جدید بوده است. در پایینِ تصویر تمبر از آن یاد کرده است.

پ.ن۳:

🔹 گوستاولوبون می گوید: اقدم و اشهرِ علمایِ اسلام جابر است، تصانیفِ او یک دایره المعارفِ علمی مشتمل بر خلاصه ای از مسائلِ شیمیِ مسلمین است. در این تصنیفات ترکیباتی ذکر شده است که قبلا معلوم نبوده است. منبع: تمدن اسلام و عرب ص۶۱۲

🔹 جان دیون پورت می نویسد: حروفِ کتاب (خط) که اصلا از مشرق زمین بِه اروپا آمده است، برایِ بارِ دوم در پناه نبوغ اسلامی بِه اروپا راه یافت، همه می دانند که بیشتر از ششصد سال صنایع و علوم در میانِ مسلمانان رونق داشت، در صورتی که در میانِ ما اروپاییان، وحشی گری خشن و زننده، حکومت می کرد. در ادبیات به کلی خاموش و منتفی بود. باید قبول کرد که کلیه علوم از فیزیک و هیئت، نجوم، فلسفه و ریاضیات که از قرنِ دهم به بعد در اروپا رونق گرفت، اصولا از مدارسِ مسلمانان اخذ گردیده است. منبع: کتاب عذر تقصیر به پیشگاه محمد و قرآن، ص۱۲۵

🔹 دانشمند پاتریک مور می گوید: فلک شناسی و علمِ هیئتِ فعلی، مدیونِ زحماتِ مسلمین است که در این راه گام هایِ بلندی برداشتند و معارفِ یونانی را احیا و اکثر کتبِ یونانی را ترجمه کردند. منبع: کتاب اسلام و تعلیم و تربیت، دکتر حجتی، ص۵۹

🔹 مفضل، شاگرد امام صادق (ع)، که کتابِ توحید او هنوز هم هست تازگی و خواندنی می باشد، به عنوانِ طبیبِ معروفِ کوفه شناخته می شد. یعنی مفضل پزشک بود و امام برای اهلِ طب این کتاب حدیثی مفضل را مطرح فرمودند. جابر بن حیان، شاگردِ طبیب و شیمیدان امام صادق (ع)، تجربه را ملاکِ تحقیق می داند البته نه تجربه متکی بِه ظواهر و حدس بلکه تجربه متکی بِه دلایلِ قاطع و آزمایشاتِ دقیق. یعنی تجربۀ مجرد نه تجربه مختلط و مرکب! منبع: کتاب اطباء الکوفه، دکتر یحیی کاظم السلطانی