🦋 همیشه شعر به راه و قافیه خوب است 🦋

ساقیا بر سرِ جان بارِ گران است تنم
باده دِه باز رَهان یک نفس از خویشتنم

من از این هستیِ خود نیک به جان آمده‌ ام
تو چُنان بی‌ خبرم کن که ندانم که منم

نَفْس را یار نخواهم که نه زین اقلیمم
چه کنم صحبتِ هندو که زِ شهر خُتَنَم

گُلِ بستانِ جهان در نظرم چون آید
روضهٔ باغِ بهشت است نه آخِر چمنم

پیشِ این قالبِ مُردار چه کار است مرا
نیستم زاغ وُ زَغَن، طوطیِ شکَّر سخنم

مرغِ باغِ ملکوتم نیَم از عالمِ خاک*
دو سه روزی قفسی ساخته‌ اند از بدنم

ای نسیمِ سحری بویِ نگارم به من آر*
تا من از شوق، قفس را همه درهم شکنم

خنک آن روز که پرواز کنم تا ورِ یار*
به هوایِ سرِ کویش پَر وُ بالی بزنم

در میانِ من وُ معشوق همام است حجاب
وقتِ آن است که این پرده به یک سو فکنم 🌷

پ.ن:

زهی چون گُل به یادِ چیدن از شوقِ تو دامان‌ ها
چو صبح آوارهٔ چاکِ تمنّایت گریبان‌ ها

زِ چشمم چون نگه بگذشتی وُ از زخمِ محرومی
جُدایی ماند چون خمیازه در آغوشِ مژگان‌ ها (بیدل دهلوی) 🖤

اگر روزی ماه به اسمِ کوچک صدایت زد وحشت نکن؛ من هرشب دربارۀ تو با او صحبت می کنم!

زِ جانان مهر وُ از ما جان‌ فشانی‌ است
جوابِ مهربانان مهربانی‌ است

همی گوید لبش کاینک من وُ تو
گرت سودایِ آبِ زندگانی‌ است

تو آن شمعی که جان پروانۀ توست
که را پروایِ شمعِ آسمانی‌ است

دمِ عیسی بِه انفاست چِه ماند
که زین حاصل حیاتِ جاودانی‌ است

حیاتم با تو در ایّامِ پیری
بسی خوشتر زِ سودایِ جوانی‌ است

خوشا روزی که همرازِ تو باشم
ولی از مردمِ چَشمم گرانی‌ است

همامِ مهربان را از لبت هم
نصیبی هست وُ آن شیرین زبانی‌ است 🌷

فراقِ آن قدّ وُ قامت، قیامت است، قیامت*
شکیب از آن لبِ شیرین، غرامت است، غرامت

بِه خدمتِ تو رسیدن، صباحِ رویِ تو دیدن*
سعادت است، سعادت سلامت است، سلامت

من از کجا وُ ملامت که عشقِ رویِ تو ورزم*
که بر سلامتِ عاشِق، ملامت است، ملامت

دمی که بی تو بر آرَم، زِ عمرِ خود نشمارم*
که زندگانیِ باطل، ندامت است، ندامت

همام بر سرِ کویت هوایِ باغ ندارد*
که در میانِ بهشتش، اقامت است، اقامت 🌷

پ.ن:

در غَمت چون شمع دارم گِریه از شَب تا سحر

آنچِه از عشقِ تو سامان کرده‌ ام، چشمِ تر است (طغرل احراری) 🕯

روزها فکرِ من این است و همه شَب سخنم
که چِرا غافل از احوالِ دلِ خویشتنم

از کجا آمده ام، آمدنم بهرِ چِه بود
بِه کجا می روم، آخر ننمایی وطنم

مانده ام سخت عجب، کز چِه سبب ساخت مرا
یا چِه بوده است مرادِ وی از این ساختنم

جان که از عالم عِلوی است، یقین می دانم
رختِ خود باز بر آنم که همانجا فکنم

مرغِ باغِ ملکوتم، نِیم از عالمِ خاک
دو سه روزی قفسی ساخته اند از بدنم

ای خوش آن روز که پرواز کنم تا برِ دوست*
بِه هوایِ سرِ کویش پَر وُ بالی بزنم

کیست در گوش که او می‌ شنود آوازم
یا کدام است سخن می نهد اندر دهنم

کیست در دیده که از دیده برون می نگرد
یا چِه جان است نگویی که منش پیرهنم

تا بِه تحقیق مرا منزل وُ ره ننمایی
یِک دم آرام نگیرم نفسی دم نزنم

مِیِ وصلم بچشان تا درِ زندانِ ابد
بِه یکی عربده مستانه بِه هم در شکنم

من بِه خود نامدم اینجا که بِه خود باز روم
آنکه آورد مرا باز بَرَد تا وطنم

تو مپندار که من شعر بِه خود می گویم
تا که هشیارم وُ بیدار یکی دم نزنم 🌷

پ.ن:

دیوان همام تبریزی، تصحیح رشید عیوضی، تبریز: دانشگاه تبریز، ۱۳۵۱، ص ۱۲۵؛ غزلیات شمس تبریز (گزیدهٔ دیوان مولانا جلال‌الدین محمد بلخی)، مقدمه، گزینش و تفسیر محمّد رضا شفیعی کدکنی، تهران: سخن، ۱۳۸۸، ج ۲ (در بخش منسوبات)، ص ۱٣۶۸

با آنکه بر شکستی چون زُلفِ خویش ما را
گفتن ادب نباشد پیمان شکن نگارا

هستند پادشاهان پیشِ درت گدایان
بنگر چِه قدر باشد درویشِ بینوا را

از چشمِ من نهانی ای آبِ زندگانی*
وصلت مناسب آمد سیمرغ وُ کیمیا را

در چشمِ من فراقت نگذاشت روشنایی*
ای آفتابِ تابان دریاب دیده ها را

زان لب سلامِ ما را نشنیده ام جوابی*
بیگانه می شماری یارانِ آشنا را

پیشِ رُخِ تو باید بر خاک سر نهادن
شرط است سجده بُردن آیینۀ خدا را

چشمِ تو ریخت خونم شرم آیدم که گویم*
از بهرِ نیمِ جانی با دوست ماجرا را

در زهد وُ پارسایی چندان عجب نباشد
سرمست چشمِ خود بین رِندانِ پارسا را

سویِ همام بنگر باری بِه چشمِ احسان
با بنده التفاتی رسم است پادشا را 🌷

رویت بِه از آن آمد انصاف که می‌ باید*
با رویِ تو در عالم گر گُل نبود شاید

با ما نفسی بنشین کان رویِ نکو دیدن*
هم چَشم کند روشن هم عمر بیفزاید

گر هر سرِ موی از من صاحب‌ نظری باشد
نظّارهٔ رویت را چَشمی دگرم باید

در زُلفِ تو آویزم وز بندِ تو نگریزم*
زنجیر گر این باشد دیوانه بیاساید

دیدار چو بنمودی دِل‌ ها همه بربودی
کو آینه تا دِل را از دستِ تو برباید

زنهار غنیمت دان دورانِ لطافت را
کاین عهدِ گُلِ خندان بسیار نمی‌ پاید

روزی دو درین منزل از بهرِ توام خوش‌ دِل
بی صحبتِ منظوران دنیا بِه چِه کار آید

از خاکِ درت گردی در چشمِ همام افشان*
تا مردمکِ چَشمش یِک لحظه بیاساید 🌷

اثرِ لطفِ خدایی، که چنین زیبایی
تا تو منظورِ منی، شاکرم از بینایی

نیست ما را شبِ وصلِ تو میسّر زیرا*
که شبِ تیره شود، روز چو رُخ بنمایی

چون خیالِ تو زِ پیشم نفسی خالی نیست*
شرمم آید که شکایت کنم از تنهایی

در مه وُ مهر بِه یادِ تو نظر می کردم
غیرتم گفت بِه چَشمم، که زهی هر جایی

لایقِ منصبِ حُسنت نبود گر گویم
که چو خورشید، جهان گیر وُ جهان آرایی

گر بِه رنگِ گُلِ رُخسارِ تو بودی خورشید*
همچو یاقوت، نمودی فلکِ مینایی

با مشامِ تو لبِ خوش نفست، هم نفس است
مجمر وُ عود نه وُ عطر همی‌ آسایی

در حدیثِ تو که جانیست، روان شیرینی
بیش از آن است که گویم، شکری می خایی

سخنت را همه گوشیم وُ زِ ذوقِ سخنت
گوش بی‌ هوش نداند، که چِه می‌ فرمایی

سخنی لایقِ وصفت، زِ زبان می‌ طلبم
ای دریغا که وفا، می‌ نکند گویایی

مهرورزِ تو همام است، زهی حُسن وُ کَرَم
تازه شد در دلِ پیرم، هوسِ برنایی 🌷

دمی وصالِ تو از هر چِه در جهان خوش‌ تر*
شَبی خیالِ تو از ملکِ جاودان خوش‌ تر

اگر بِه هجر گدازی وُ گر وصال دهی
هر آنچِه رایِ تو فرمان دهد همان خوش‌ تر

که گفت کز رُخِ تو ماه آسمان بهتر
که گفت کز قدِّ تو سروِ بوستان خوش تر

مدام بر طرفِ جویبارِ دیدۀ من
خیالِ سرو قدِّ یارِ دِل ستان خوش تر

زِ هر خوشیّ وُ سعادت که در جهان باشد
حضورِ دِلبر وُ دیدارِ دوستان خوش تر

رُخم بِه طعنۀ بدخواه کهربایی بِه
لبت بِه خندۀ نوشین شکرفشان خوش تر

بیا که وصلِ تو از هر خوشی که نام برند*
بِه نزدِ عاشقِ مهجورِ ناتوان خوش تر

زِ خاکِ کویِ تو گردی بِه نزدِ چشمِ همام
زِ خُلد وُ کوثر وُ فردوس وُ از جنان خوش تر 🌷